fbpx
19 Czerwiec, 2019
Warszawa
28 ° C
Do góry
Image Alt

SC Beauty Magazine

AHA, BHA, PHA – czyli ABC hydroksykwasów

Kwasy są powszechnie stosowane w kosmetologii w leczeniu różnych defektów i zmian skórnych. Co należy wiedzieć, aby zabiegi dały jak najlepsze efekty?

 

Na początek odrobinę historii…

AHA stosowane były już w czasach starożytnych, kiedy to ceniono gładką, jasną i jędrną skórę. Egipcjanki kąpały się w kwaśnym mleku, a twarz przecierały cytrusami, nie wiedząc, że wykorzystują działanie kwasy mlekowego i cytrynowego należących do kwasów AHA. Natomiast w Indiach kobiety były skłonne do jeszcze większych poświęceń ponieważ mieszały mocz z pumeksem, a następnie nakładały taką miksturę na twarz. W epoce renesansu stosowano sok z cytryny wymieszany z białym cukrem lub gorczycę z tartym jabłkiem i gorzkimi migdałami jako maseczkę na ręce.

Oficjalnie po raz pierwszy zastosowano AHA w 1882 roku (kwas salicylowy, rezorcynę, fenol i TCA). W latach 90-tych kwasy stały się ogólnodostępnie w preparatach kosmetycznych firmy Avon.

Czym są hydroksykwasy?

Hydroksykwasy to substancje należące do eksfoliantów chemicznych, czyli środków złuszczających skórę. Posiadają szerokie spectrum działania m.in. regulują odnowę komórkową, zwiększają skuteczność działania innych preparatów kosmetycznych, poprawiają produkcję kolagenu i elastyny, działają antybakteryjne, pomagają w usuwaniu przebarwień i blizn potrądzikowych oraz spłycają drobne zmarszczki. Wymieniać można byłoby w nieskończoność, dlatego przyjrzyjmy się bliżej poszczególnym rodzajom hydroksykwasów i ich zastosowaniu.

Podział hydroksykwasów

Alfa- hydroksykwasy (AHA) są otrzymywane są z produktów naturalnie występujących w przyrodzie, m.in. z trzciny cukrowej, mleka oraz owoców. Mogą być również syntetyzowane metodami chemicznymi.

Wyróżnia się 7 rodzajów alfa-hydroksykwasów występujących najczęściej w produktach kosmetycznych:

Kwas mlekowy (alfa-hydroksypropionowy), który powstaje poprzez fermentację cukru mlekowego oraz innych cukrów przeprowadzaną przez bakterie kwasu mlekowego. Naturalnie występuje w kwaśnym mleku, maślance, jogurcie oraz kiszonych warzywach i owocach. Kwas mlekowy znajduje zastosowanie przy oczyszczaniu twarzy, ponieważ działa złuszczająco, dezynfekująco oraz hamuje rozmnażanie się bakterii. Ponadto nawilża skórę i stabilizuje NMF oraz poprawia strukturę kolagenu.

Kwas glikolowy (hydroksyoctowy) otrzymywany jest z trzciny cukrowej, ale znajduje się także w agreście, winogronach i jabłkach. Naturalne preparaty, które zawierają kwas glikolowy są nietrwałe oraz niestandaryzowane (oznacza to, że ich działanie jest nieprzewidywalne). Kwas ten posiada małą cząsteczkę, więc dobrze przenika przez warstwę rogową naskórka. Jego spectrum działania jest dosyć szerokie: hamuje aktywność enzymów, których zadaniem jest utrzymanie spójności między korneocytami, powoduje rozluźnienie i rozerwanie wiązań komórkowych, pobudza odnowę komórkową, zwiększa syntezę kolagenu oraz rozjaśnia przebarwienia. Ze względu na silne działanie mogą pojawić się liczne działania niepożądane w postaci rumienia, pieczenia czy pęcherzyków, a przy najwyższym stężeniu (70%) może spowodować martwicę naskórka

Kwas jabłkowy (hydroksyetanodikarboksylowy) – występuje w wielu owocach, głównie w jabłkach. Kwas jabłkowy większe zastosowanie ma w pielęgnacji domowej niż gabinetowej w porównaniu z innymi kwasami AHA.

Kwas maleinowy (hydroksyetanodikarboksylowy) – występuje w jabłkach. Najczęściej występuje w preparatach zawierających więcej rodzajów AHA.

Kwas cytrynowy (2-hydroksypropano-1,2,3-trikarboksylowy) – występuje w owocach takich jak: cytryny oraz inne cytrusy, ananas, a także w winie, soku z buraków i mleku. Posiada właściwości typowe dla AHA. Najczęściej stosowany jest jako składnik peelingów rozjaśniających ze względu na silne właściwości rozjaśniające.

Kwas winowy (dihydroksybursztynowy) – występuje w winogronach oraz winie. Ciekawostką jest to, że już ponad 2000 lat temu był powszechnie znany w kosmetyce. Egipcjanki stosowały kompresy z chleba moczonego w winie. Podobnie dbały o swoją skórę damy dworów królewskich. Współcześnie z powodu swojej słabej mocy częściowo stracił na znaczeniu.

Kwas migdałowy – w sposób naturalny jest otrzymywany podczas hydrolizy gorzkich migdałów. Występuje także w wiśniach i morelach. Wykazuje właściwości bardzo podobne do kwasu glikolowego, ale jego cząsteczka jest większa., dlatego też działa łagodniej i wolniej. Dzięki temu jest całkowicie pozbawiony działania drażniącego. Z wszystkich alfa-hydroksykwasów wykazuje najsilniejsze właściwości przeciwbakteryjne, ponieważ budową jest zbliżony do wielu antybiotyków. Hamuje łojotok oraz łagodnie złuszcza naskórek.

Może być stosowany praktycznie u każdego, zwłaszcza w przypadku cer problematycznych: mieszanej, wrażliwej, naczyniowej i łojotokowej.

Najczęściej stosowany jest 50% kwas migdałowy, ze względu na stopniowe złuszczanie po zabiegu, niewykluczające pacjenta z codziennej aktywności. Dużą zaletą tego kwasu jest, że można go stosować również latem, ponieważ nie powoduje on nadwrażliwości na promienie UV.

Kwasy AHA to kwasy rozpuszczalne w wodzie, dlatego w małym stopniu przenikają przez warstwę sebum i tym samym słabiej wnikają głąb skóry.

Ze względu na rozpuszczalność w wodzie są polecane dla skóry suchej, szorstkiej czy po opalaniu. W wyższych stężeniach są również pomocne w przypadku cery trądzikowej, ale mogą ją silnie podrażniać, ponieważ mają wpływ również na skórę właściwą. Ze względu na mocniejsze działanie, wysokie stężenia kwasów powinny być stosowanie tylko w gabinetach dermatologicznych. 

Optymalne pH, czyli takie w których kwasy skutecznie zadziałają, wynosi między 3, a 4,5.

Beta – hydroksykwasy (BHA) – w kosmetologii wyróżnia się tylko jeden rodzaj kwasu beta-hydroksylowego – kwas salicylowy. Jest on pozyskiwany z drzewa różanego, malin, liści senesu i brzozy, kwiatów rumianku oraz kory wierzby. Syntetyzowany natomiast z fenolu. Poza działaniem złuszczającym posiada zdolność przenikania przez sebum i wnikania w głębsze warstwy skóry, przez co lepiej oczyszcza pory. Ponadto wnika w głąb mieszków włosowych, dzięki czemu jest bardziej skuteczny w leczeniu trądziku. Odblokowuje pory i pomaga zlikwidować zaskórniki. Ma działanie antybakteryjne i przeciwzapalne. Kwas ten nie wysusza skóry, dlatego z powodzeniem może być stosowany przy cerze suchej. Jest spokrewniony z aspiryną (kwasem acetylosalicylowym) dlatego może być stosowany w przypadku cery naczyniowej oraz wrażliwej. Optymalne pH dla tego kwasu to 3-4.

Poli-hydroksykwasy (PHA) – jest to najnowsza generacja kwasów hydroksylowych, z których zastosowanie w kosmetyce znajdują:

  • glukonolakton
  • glukoheptanolakton
  • kwas laktobionowy

Posiadają one właściwości kwasów AHA, a ponadto ze względu na większy rozmiar cząsteczki są łagodniejsze, przez co nie powodują takich efektów ubocznych jak alfa-hydroksykwasy. Dlatego też można je stosować przy cerze wrażliwej,  naczyniowej, a nawet u osób z trądzikiem różowatym czy łuszczycą. Dodatkowymi zaletami kwasów PHA są silne właściwości nawilżające, antyutleniające oraz łagodzące podrażnienia. Kwasy te nie powodują zwiększenia wrażliwości na promieniowanie UV, w odróżnieniu od kwasów AHA, stąd mogą być stosowane również latem. Optymalne pH dla kwasów PHA mieści się w granicach 3-4.

Kwasy owocowe są niezwykle zróżnicowaną grupą substancji, ponieważ każdy rodzaj kwasu ma inne działanie i posiada jakąś charakterystyczną cechę. Kwas glikolowy ma małą cząsteczkę, dlatego też najłatwiej przenika przez warstwę rogową naskórka, ale jeśli potrzebujemy mniej drażniącego, a równie skutecznego działania wybieramy kwas migdałowy. Jeżeli chcemy rozjaśnić przebarwienia, najskuteczniejszy okaże się kwas cytrynowy. Z kolei przy oczyszczaniu najlepiej wybrać kwas mlekowy, ponieważ dezynfekuje, hamuje rozwój bakterii i dobrze złuszcza, a przy cerach wrażliwych i naczyniowych zastosujemy kwas salicylowy należący do BHA.

Stosując zabiegi z kwasami nie należy kierować się tylko wyborem odpowiedniego rodzaju kwasu, ale także wziąć pod uwagę jego stężenie (im większe, tym działanie jest silniejsze), pH (im większe tym działanie jest słabsze), czas aplikacji oraz rodzaj nośnika (w zależności od tego czy skóra jest przesuszona czy raczej tłusta oraz rodzaju kwasu). Konieczne jest poinformowanie klienta o odpowiedniej pielęgnacji domowej, zarówno przed zabiegiem (np. stosowanie kremów z kwasami), jak i po (stosowanie kremów z filtrem, unikanie opalania itd.)

Warto też pamiętać, że efektywność działania złuszczającego preparatów zawierających kwasy AHA w niskich stężeniach zmniejsza się wraz z upływem czasu, ale po ich odstawieniu skóra wraca do poprzedniego stanu i po jakimś czasu znów można rozpocząć serię zabiegów z kwasami . Dlatego też, kwasy AHA stosuje się z przerwami. Odwrotnie jest w przypadku kwasów BHA, które można stosować bez przerwy, ponieważ nie tracą one zdolności złuszczających poprzez przyzwyczajenie się skóry do tej substancji.

Zabiegi z użyciem kwasów dają doskonałe efekty w połączeniu z innymi peelingami chemicznymi lub mikrodermabrazją. Oczywiście najlepiej najpierw rozpocząć zabiegi złuszczania jedną metodą (np. mikrodermabrazja), a potem, w zależności od reakcji skóry, dołączyć odpowiednie kwasy. 

Do każdego klienta należy podejść indywidualnie, ze względu na zróżnicowanie problemów skórnych. Jeżeli dopasujemy dobrze serię zabiegową – satysfakcja klienta będzie gwarantowana.