fbpx
20 Sierpień, 2019
Warszawa
27 ° C
Do góry
Image Alt

SC Beauty Magazine

Badania nad otyłością możliwe dzięki transgenicznej myszy

Jesteśmy coraz bliżej zrozumienia mechanizmów odpowiedzialnych za zaburzenia czynności metabolicznych prowadzących do otyłości. Wszystko dzięki precyzyjnie zmodyfikowanej genetycznie myszy oraz naukowcom z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie.

Polscy badacze wzięli pod lupę myszy z bardzo precyzyjnie zmodyfikowanym genomem. Twierdzą, że dzięki możliwości wyłączenia genu o nazwie Dicer u dorosłych zwierząt, osobniki te będzie można wykorzystać w celu lepszego zrozumienia procesów związanych z funkcjami poznawczymi. Mamy tu na myśli nie tylko myślenie czy uczenie się, ale i zaburzenia metabolizmu skutkujące otyłością.

Jak mówi dr Witold Konopka, kierownik Pracowni Modeli Zwierzęcych w Instytucie Nenckiego: Wiedza o funkcjach poszczególnych genów człowieka ma absolutnie fundamentalne znaczenie i w biologii, i w medycynie. Lecz jak poznać funkcje genu, skoro nie możemy dokonywać modyfikacji genetycznych u ludzi? Jedyną metodą jest stworzenie odpowiedniego zwierzęcia, na przykład dorosłej myszy, u której gen można byłoby włączyć lub wyłączyć w celu odpowiedniego modelowania choroby. To łatwo powiedzieć, znacznie trudniej zrobić. Zwłaszcza wtedy, gdy w grę wchodzą geny naprawdę ważne dla każdej komórki.

Jak ważny jest mysi gen Dicer, nad którym badania prowadzi dr Konopka? Bardzo, ponieważ jego analog znajduje się m.in. w genomie człowieka. Aktywność tego genu jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania komórki, a ponadto ma on swój udział w regulowaniu pracy innych genów. Problemem jest jednak wyłączenie u zygot genu Dicer, bowiem bez niego rozwój zarodków będzie niepoprawny. Stąd wzmożona praca warszawskich naukowców, by z genomu odpowiednio zmodyfikowanej genetycznie dorosłej myszy „wyciąć” za pomocą środków farmakologicznych konkretny gen.

Pierwsze myszy, u których w dowolnym momencie można było wyłączyć gen Dicer, otrzymałem kilka lat temu podczas stażu podoktorskiego w German Cancer Research Center w Heidelbergu. Teraz wytwarzamy je także w Pracowni Modeli Zwierzęcych naszego instytutu. Ale stworzenie samych zwierząt to tylko część prac. Jeśli chcemy prowadzić dzięki myszom badania, zwierzęta muszą być odpowiednio scharakteryzowane – zaznacza dr Konopka.

Badacze wiedzą już, że po wyłączeniu genu Dicer zwierzęta wykazują lepszą pamięć niż grupy kontrolne, ale co ciekawe około 5 miesięcy po usunięciu opisywanego genu z mózgu, dochodził jednak do obniżenia zdolności poznawczych poniżej pułapu grupy kontrolnej. Jak tłumacza taki stan rzeczy naukowcy? Twierdzą, że może to mieć związek z obumieraniem neuronów, które wcześniej dzięki działaniom farmakologicznym pozbawiono genu Dicer.

 A jakie wnioski wyciągają badacze w kwestii analizy zmian procesów metabolicznych? Otóż u nowych myszy, u których wyłączono gen Dicer na 3-4 tygodnie pojawia się większy apetyt i tym samym podniesienie wagi ciała. Myszy więcej jedzą i szybko tyją, po czym ich zapotrzebowanie żywieniowe wraca do normy, ale podwyższona masa ciała ciągle się utrzymuje. Sam dr Konopka przyznaje: Dotychczas wiedzieliśmy z odpowiednią dokładnością, jak nasze myszy się uczą i jak pamiętają. Teraz jesteśmy pewni, że tych samych myszy możemy używać także do badań nad otyłością.

Czy badania nad genem Dicer i jego wpływem na procesy poznawcze i metaboliczne będą przełomowe? Czas pokaże, póki co bacznie będziemy się przyglądać kolejnym doniesieniom w tej sprawie.

Źródło: PAP