fbpx
17 Sierpień, 2019
Warszawa
14 ° C
Do góry
Image Alt

SC Beauty Magazine

Hydroksykwasy – od czego zależy ich skuteczność?

Pragnienie posiadania nieskazitelnej skóry skłoniło ludzi do poszukiwania coraz nowszych, doskonalszych metod jej pielęgnowania. Jedną z bardziej uniwersalnych metod pielęgnacji skóry jest stosowanie hydroksykwasów, które posiadają niezwykle wszechstronne działanie terapeutyczne. Co można zrobić, żeby zwiększyć skuteczność zabiegów?

Zabiegi z AHA pozwalają na poprawę kondycji zarówno skóry ze skłonnością do trądziku jak i z oznakami starzenia się. Nieznaczne skutki uboczne po zabiegach eksfoliacji niewykluczające z życia towarzyskiego lub zawodowego sprawiają, iż jest to idealna metoda pielęgnacji dla osób aktywnych zawodowo. Zalecając swojej pacjentce zabieg lub kosmetyki z kwasami warto mieć świadomość od jakich czynników zależy aktywność biologiczna kwasów oraz jak sprawić by zabieg przyniósł jak najlepsze efekty.

Aktywność biologiczna kwasów owocowych zależy od:

·         ilości kwasu

·         stopnia jonizacji kwasu

·         mocy kwasu

·         rodzaju podłoża

·         typu skóry poddawanej zabiegowi

·         czasu ekspozycji skóry na działanie kwasu

·         stanu skóry

·         ogólnej liczby zabiegów

Terapeutyczne właściwości kwasów owocowych ściśle wiążą się z ich biodostępnością czyli zdolnością przenikania niezdysocjowanej cząsteczki kwasu przez barierę warstwy zrogowaciałej. Kwasy owocowe charakteryzują się większą reaktywnością oraz zdolnością przenikania przez warstwę rogową naskórka w postaci niezdysocjowanej. W związku z tym należy stosować niskie, kwasowe pH roztworu kwasu by zwiększyć jego biodostępność. Przy niskich wartościach pH większość cząsteczek kwasu pozostaje w formie niezdysocjowanej. Wzrost odczynu pH, w kierunku obojętnego, istotnie zwiększa ilość zdysocjowanych cząsteczek. Jednocześnie zmiany stężenia nie wpływają znacznie na pH roztworu kwasowego np. 5% kwas glikolowy ma pH 1,7 zaś 70% nieznacznie niższe bo wynoszące 0,6.

Działanie kwasów owocowych jest bezpośrednio związane ze stężeniem kwasu i pH roztworu. Zastosowanie bardzo niskiego pH gwarantuje wysoką aktywność kwasów owocowych, lecz może powodować podrażnienie skóry. Przy pH równym około 7 następuje znaczne obniżenie aktywności oraz mocy eksfoliacyjnej AHA, a ich działanie polega przede wszystkim na nawilżaniu skóry. Takim działaniem charakteryzują się również sole kwasów owocowych, np. sole kwasu mlekowego.

Skuteczność działania kwasów zależy również od mocy kwasu. Moc kwasu w określonych warunkach jest stała dla danego kwasu i wyraża się jako pKa czyli ujemny logarytm stałej dysocjacji danego kwasu. Im wartość pKa jest mniejsza tym kwas jest mocniejszy.

Znajomość pKa hydroksykwasów umożliwia stwierdzenie najbardziej optymalnego pH danego kwasu, a tym samym podniesienie skuteczności jego działania. Jeśli wartość pH jest równa lub zbliżona do mocy kwasu wtedy jedynie 50% kwasu pozostaje w niezdysocjowanej postaci. W przypadku kwasu glikolowego (pKa 3,83) obniżenie jego pH do 2,8 skutkuje dziesięciokrotnym wzrostem ilości wolnego kwasu. Jednocześnie wzrost pH do 4,8 powoduje dziesięciokrotne zmniejszenie ilości wolnego kwasu. Dlatego by uzyskać jak największą biodostępność hydroksykwasów i zwiększyć efektywność działania preparatu należy zastosować pH niższe od pKa danego kwasu. W praktyce kosmetycznej oceniając skuteczność i możliwości terapeutyczne preparatu służącego do eksfoliacji należy zwrócić uwagę na jego pH i odnieść ją do pKa danego kwasu.

Konsekwencją zaaplikowania na powierzchnie skóry hydroksykwasów jest migracja wody z ze skóry właściwej, uwodnienie hydroksykwasów oraz wzrost gradientu stężenia w tkankach. Po nałożeniu na skórę kosmetyków następuje sorpcja zwrotna wody i rozpuszczonych w niej substancji aktywnych. Proces ten wyjaśnia działanie kwasów jako pośrednich promotorów przejścia przezskórnego.

Dlatego bezpośrednio po zabiegach złuszczania przy pomocy kwasów owocowych, kiedy obniżona jest spójność bariery naskórkowej, należy aplikować na skórę kosmetyki zawierające składniki aktywne. Kosmetyki te powinny mieć lekką beztłuszczową formułę, ponieważ niektóre tłuszcze szybko odnawiają barierę naskórkową i uszczelniają płaszcz wodno-lipidowy skóry, co znacznie zmniejsza możliwości penetracji substancji czynnych. Wyjątkiem są osoby posiadające wrażliwą, suchą skórę. W ich przypadku beztłuszczowe formuły kosmetyków mogą powodować dyskomfort, uczucie ściągnięcia i nadmierny TEWL, dlatego w ich przypadku należy zastosować kosmetyki odżywcze zawierające lipidy. Ograniczenie ucieczki wody z naskórka jest kluczowym procesem gdyż tylko odpowiednio nawilżona skóra będzie w stanie prawidłowo zregenerować się po zabiegach złuszczania.

Kwasy owocowe można podzielić ze względu na ich rozpuszczalność. Do związków rozpuszczalnych w wodzie należą kwas glikolowy, mlekowy, cytrynowy oraz laktobionowy. Dlatego najlepszym rodzajem podłoża jest dla nich emulsja typu olej w wodzie (kremy lub lotiony) gdyż wtedy cząsteczki kwasu znajdują się w zewnętrznej, wodnej fazie emulsji dzięki czemu mogą się lepiej kontaktować z powierzchnią skóry. Odwrotnie ma się sytuacja z kwasami rozpuszczalnymi w tłuszczach np. migdałowym. Dla tego kwasu preferowanym podłożem jest emulsja typu woda w oleju, gdyż cząsteczki kwasu znajdując się w zewnętrznej fazie olejowej mogą bezpośrednio przylegać do skóry podczas aplikacji preparatu.

Wybór podłoża dla AHA powinien być również dostosowany do charakteru zmian skórnych oraz rodzaju skóry na którą będzie aplikowany preparat. Emulsja typu olej w wodzie polecana jest dla cery suchej, łuszczącej się i odwodnionej, ponieważ pozwala na łatwe usunięcie łusek. Emulsje typu woda w oleju znajdują zastosowanie zarówno w terapii skóry tłustej, trądzikowej jak i leczeniu zmian o charakterze wyprysku gdyż zmniejszają ryzyko podrażnienia skóry wrażliwej lub zmienionej zapalnie. Ponadto w preparatach zawierających AHA czasem stosuje się dodatkowe substancje mające zwiększyć zdolność penetracji kosmetyku przez warstwę rogową. Przykładem takiego związku jest glikol propylenowy.